Bibiotic

Δωρεάν αποστολή

Μεταβιοτικό – αναγνώριση από τη Διεθνή Επιστημονική Ένωση Προβιοτικών και Πρεβιοτικών

Σήμερα, οι επιστήμονες και οι ιατροί αναδεικνύουν τα μεταβιοτικά ως τον πιο σύγχρονο, αποτελεσματικό και ασφαλή τρόπο για την πρόληψη και την αποκατάσταση της εντερικής μικροβιότας, καθώς και για τη διόρθωση της εντερικής δυσβίωσης.

Στους επιστημονικούς κύκλους δεν υπάρχουν πλέον αμφιβολίες ότι έχει επέλθει το τέλος της εποχής των προβιοτικών, όσον αφορά τη χρήση τους στη μικροβιακή θεραπεία για την πρόληψη και τη διόρθωση της εντερικής δυσβίωσης. Το ίδιο ισχύει και για τα πρεβιοτικά, όταν χρησιμοποιούνται με στόχο τη διόρθωση της εντερικής δυσβίωσης.

Σχεδόν 50 χρόνια μετά την «επανάσταση» των προβιοτικών, χρειάστηκε η ανάπτυξη σύγχρονων τεχνολογιών, όπως η αλληλούχιση (sequencing), ώστε η επιστημονική και ιατρική κοινότητα να καταλήξει στο συμπέρασμα ότι η ανθρώπινη μικροβιότα είναι αυστηρά ατομική και μοναδική για κάθε άνθρωπο, όπως τα δακτυλικά αποτυπώματα. Ο καθένας μας διαθέτει τη δική του, διαμορφωμένη με την πάροδο του χρόνου σύνθεση μικροοργανισμών, η οποία μπορεί να χαρακτηριστεί ως «μικροβιακή ταυτότητα».

Οι τελευταίες δεκαετίες ανέδειξαν με αδιαμφισβήτητο τρόπο τη σημασία της ανθρώπινης μικροβιότας τόσο για τη βραχυπρόθεσμη όσο και για τη μακροπρόθεσμη υγεία. Ο πρώιμος προγραμματισμός της μικροβιότας και του ανοσοποιητικού συστήματος κατά την εγκυμοσύνη, τον τοκετό, τον θηλασμό και τον απογαλακτισμό είναι καθοριστικός και επηρεάζει την ανοσολογική λειτουργία των ενηλίκων, το μικροβίωμα και τη συνολική υγεία. Παράλληλα, παρατηρούμε ραγδαία αύξηση του αριθμού προϊόντων που ισχυρίζονται ότι επηρεάζουν θετικά τις λειτουργίες και τη σύσταση της μικροβιότας σε διάφορα μέρη του σώματος προς όφελος της ανθρώπινης υγείας.

Η βελτίωση της ανθρώπινης υγείας μέσω της ρύθμισης των μικροβιακών αλληλεπιδράσεων σε όλες τις φάσεις της ζωής αποτελεί μια αναπτυσσόμενη έννοια, η οποία αποκτά ολοένα και μεγαλύτερη σημασία για τους καταναλωτές, τους παραγωγούς τροφίμων, τους επαγγελματίες υγείας και τις ρυθμιστικές αρχές. Οι συναινετικοί ορισμοί για τα προβιοτικά, τα πρεβιοτικά και τα συμβιοτικά έχουν δημοσιευθεί εδώ και καιρό. Η έννοια των μεταβιοτικών είναι νεότερη, αλλά συνδέεται στενά με αυτή την ομάδα όρων και αναδεικνύεται ως ένα σημαντικό εργαλείο προερχόμενο από μικροοργανισμούς για την προαγωγή της υγείας.

Τα μεταβιοτικά εισέρχονται γρήγορα και με αυτοπεποίθηση στην καθημερινότητά μας. Στους επιστημονικούς κύκλους αναφέρονται ολοένα και συχνότερα ως από τα πιο αποτελεσματικά και ασφαλή σκευάσματα για τη διόρθωση της εντερικής μικροβιότας. Σήμερα δεν υπάρχουν πλέον αμφιβολίες για τα πλεονεκτήματά τους έναντι των προβιοτικών και των πρεβιοτικών.

Ωστόσο, ολοένα και συχνότερα παρατηρείται το φαινόμενο ορισμένοι παραγωγοί να κάνουν κατάχρηση του όρου και να αποκαλούν «μεταβιοτικά» προϊόντα που δεν πληρούν τις προϋποθέσεις για να χαρακτηριστούν ως τέτοια. Σε άλλες περιπτώσεις, στην προσπάθειά τους να προσφέρουν στην αγορά φθηνότερα μεταβιοτικά, οι παραγωγοί προβαίνουν σε σημαντικούς συμβιβασμούς ως προς τη σύνθεση και την ποιότητά τους. Με αυτόν τον τρόπο υποβαθμίζονται οι πραγματικά μοναδικές ιδιότητες του προϊόντος.

Η παρούσα ενότητα έχει ως στόχο να αποσαφηνίσει τον όρο «μεταβιοτικό», τον ορισμό του και τις διαφορές μεταξύ των πιθανών τύπων που υπάρχουν.

Διάφοροι όροι, όλοι με διαφορετικούς ορισμούς, έχουν χρησιμοποιηθεί κατά τη διάρκεια των ετών για να περιγράψουν κάποια μορφή αδρανοποιημένων ή θανατωμένων μικροοργανισμών: παραπροβιοτικά, μεταβιοτικά, παραψυχοβιοτικά, «φαντασματικά» προβιοτικά, μεταβιοτικά (metabiotics), τινδαλισμένα προβιοτικά και βακτηριακά λυσιμάτα. Ωστόσο, κατά την τελευταία δεκαετία, ο όρος μεταβιοτικό χρησιμοποιείται συχνότερα.

Το 2019, η Διεθνής Επιστημονική Ένωση για τα Προβιοτικά και τα Πρεβιοτικά (ISAPP) συγκάλεσε μια επιτροπή ειδικών στους τομείς της διατροφής, της μικροβιακής φυσιολογίας, της γαστρεντερολογίας, της παιδιατρικής, της επιστήμης των τροφίμων και της μικροβιολογίας, με στόχο την επανεξέταση του ορισμού και του πεδίου εφαρμογής των μεταβιοτικών. Η Ένωση θεώρησε ότι θα ήταν ωφέλιμο να υπάρξει σύγκλιση γύρω από τη χρήση ενός ενιαίου, σαφώς ορισμένου και κατανοητού όρου, αντί της χρήσης πολλών διαφορετικών όρων για παρόμοιες έννοιες.

Στα μέσα του 2021, σε Συναινετική Δήλωση της ISAPP σχετικά με τον ορισμό και το πεδίο εφαρμογής των μεταβιοτικών, επιλέχθηκε ο όρος μεταβιοτικό (postbiotic), ως συνδυασμός του όρου «βιοτικό» (biotic), που ορίζεται ως «σχετιζόμενο με ζωντανούς οργανισμούς ή προερχόμενο από αυτούς» (relating to or resulting from living organisms), και του όρου «post», πρόθεμα που σημαίνει «μετά» (after). Μαζί, οι δύο αυτοί όροι προσδιορίζουν το νόημα του όρου μεταβιοτικό ως «μετά τη ζωή» (after life), δηλαδή μη ζωντανοί οργανισμοί.

Στην ίδια δήλωση, διατυπώθηκε και ο επίσημος ορισμός του μεταβιοτικού, σύμφωνα με τον οποίο το μεταβιοτικό είναι:
«ένα σκεύασμα από μη ζωντανούς μικροοργανισμούς και/ή τα συστατικά τους, το οποίο προσφέρει οφέλη για την υγεία του ξενιστή».
Τα μεταβιοτικά πρέπει να περιέχουν σκόπιμα αδρανοποιημένα μικροβιακά κύτταρα, με ή χωρίς τους μεταβολίτες ή τα κυτταρικά τους συστατικά. Οι καθαρισμένοι μικροβιακοί μεταβολίτες δεν θεωρούνται μεταβιοτικά. Εννοείται επίσης ότι το μεταβιοτικό πρέπει να είναι ασφαλές για την προβλεπόμενη χρήση του. Τέλος, το μεταβιοτικό πρέπει να προέρχεται από καλά χαρακτηρισμένο μικροοργανισμό ή συνδυασμό μικροοργανισμών και να παρασκευάζεται μέσω μιας σαφώς καθορισμένης τεχνολογικής διαδικασίας παραγωγής βιομάζας και αδρανοποίησης, η οποία μπορεί να αναπαραχθεί με αξιοπιστία.

Ο σκοπός αυτού του ορισμού είναι να διασφαλίσει σαφήνεια και ακρίβεια στην επικοινωνία σχετικά με τα μεταβιοτικά μεταξύ επιστημόνων, βιομηχανίας, ρυθμιστικών αρχών και καταναλωτών. Η υπεύθυνη χρήση του όρου «μεταβιοτικό» στην ετικέτα ενός προϊόντος θα πρέπει να υποχρεώνει τους παραγωγούς να πληρούν τα ελάχιστα κριτήρια που θέτει αυτός ο ορισμός.

Κατά συνέπεια, ο όρος μεταβιοτικό αναφέρεται σε σκευάσματα που περιέχουν, αφενός υποχρεωτικά, μη ζωντανά (σκόπιμα θανατωμένα, αδρανοποιημένα) ακέραια μικροβιακά κύτταρα, γνωστά και ως «λυσιμάτα», και/ή τα συστατικά τους (δομικά θραύσματα), όπως κυτταρικά τοιχώματα, κυτταρικά σωματίδια και κυτταρικές βιολογικά ενεργές ουσίες· και αφετέρου, όχι υποχρεωτικά, μπορεί να περιέχουν και τους φυσικά εκκρινόμενους, ζυμωμένους και συντεθειμένους από αυτά τα μικροβιακά κύτταρα, αλλά μη καθαρισμένους, μεταβολίτες. Δηλαδή, το μεταβιοτικό δεν περιέχει ζωντανούς μικροοργανισμούς, αλλά μόνο τα λυσιμάτα τους και/ή θραύσματα αυτών, με ή χωρίς τους μεταβολίτες που παρήχθησαν από τους μικροοργανισμούς όσο αυτοί ήταν ζωντανοί.

Πρέπει να σημειωθεί ότι μόνο οι μικροβιακοί μεταβολίτες που λαμβάνονται κατά την καλλιέργεια και/ή ζύμωση συγκεκριμένων καλλιεργειών, απουσία της αδρανοποιημένης κυτταρικής βιομάζας αυτών των καλλιεργειών, δεν θεωρούνται μεταβιοτικά. Επιπλέον, οι καθαρισμένοι μεταβολίτες επίσης δεν θεωρούνται μεταβιοτικά. Τέτοια καθαρισμένα μόρια θα πρέπει να ονομάζονται σύμφωνα με την υφιστάμενη σαφή χημική ονοματολογία, όπως για παράδειγμα βουτυρικό ή γαλακτικό οξύ. Σημαντικά καθαρισμένα συστατικά και προϊόντα, όπως πρωτεΐνες, πεπτίδια, εξωπολυσακχαρίτες, λιπαρά οξέα βραχείας αλύσου (SCFA), διηθήματα χωρίς κυτταρικά συστατικά και χημικά συντιθέμενες ενώσεις, δεν πληρούν από μόνα τους τα κριτήρια για να χαρακτηριστούν ως μεταβιοτικά, παρότι μπορεί να περιέχονται σε μεταβιοτικά σκευάσματα.

Από τα παραπάνω προκύπτει ότι τα μεταβιοτικά μπορούν να είναι μονοειδικά και πολυειδικά.
Τα μονοειδικά παράγονται από ένα μόνο είδος μικροοργανισμών, ενώ τα πολυειδικά από δύο ή περισσότερα.
Τα μονοειδικά στοχεύουν σε συγκεκριμένη (στοχευμένη) δράση, ενώ τα πολυειδικά έχουν ευρέος φάσματος δράση.
Όσο περισσότερα είδη μικροοργανισμών χρησιμοποιούνται για την παραγωγή ενός μεταβιοτικού, τόσο ευρύτερο είναι το φάσμα εφαρμογών του. Αντίστοιχα, όσο λιγότερα είναι τα είδη, τόσο πιο στοχευμένη είναι η δράση του. Για προληπτική χρήση, προτιμώνται τα πολυειδικά μεταβιοτικά.

Επιπλέον, τα μονο- και πολυειδικά μεταβιοτικά, ανάλογα με τη σύστασή τους, μπορούν συμβατικά να διακριθούν σε τέσσερις κατηγορίες. Μεταβιοτικά που περιέχουν:

  1. Συστατικά των λυσιμάτων

  2. Λυσιμάτα και τα συστατικά τους

  3. Συστατικά και μεταβολίτες των λυσιμάτων

  4. Λυσιμάτα, τα συστατικά τους και μεταβολίτες

Κατά κανόνα, όσο περισσότερα συστατικά περιέχει ένα μεταβιοτικό, τόσο πιο αποτελεσματικό είναι, αλλά ταυτόχρονα πιο σύνθετο στην παραγωγή και, αντίστοιχα, πιο ακριβό.

Τα μεταβιοτικά μπορεί να είναι σε μορφή σκόνης ή σε υγρή μορφή.
Τα προϊόντα σε σκόνη μπορούν να δισκιοποιηθούν ή να εγκλειστούν σε κάψουλες. Η υγρή μορφή είναι προτιμότερη, διότι κατά τη διαδικασία ξήρανσης χάνονται ορισμένες βιοδραστικές ουσίες. Επιπλέον, τα υγρά μεταβιοτικά κατανέμονται καλύτερα στις επιφάνειες και «επικοινωνούν» ευκολότερα με τον οργανισμό.

Σημαντικός παράγοντας για τα μεταβιοτικά είναι η εγγενής σταθερότητά τους, τόσο κατά τις βιομηχανικές διεργασίες όσο και κατά την αποθήκευση. Η διατήρηση της σταθερότητας ζωντανών μικροοργανισμών αποτελεί τεχνολογική πρόκληση, καθώς πολλοί προβιοτικοί οργανισμοί είναι ευαίσθητοι στο οξυγόνο και στη θερμότητα. Αντίθετα, για μη ζωντανούς μικροοργανισμούς μπορούν εύκολα να επιτευχθούν προϊόντα με μεγάλο χρόνο ζωής.

Τα μεταβιοτικά έχουν καλύτερο προφίλ ασφάλειας σε σύγκριση με τα προβιοτικά, καθώς οι μικροοργανισμοί που περιέχουν έχουν χάσει την ικανότητα να πολλαπλασιάζονται και, συνεπώς, δεν μπορούν να προκαλέσουν βακτηριαιμία ή μυκηταιμία – κινδύνους που σχετίζονται με τη χρήση προβιοτικών.

Οι μεταβολίτες που περιέχονται στα μεταβιοτικά αποτελούνται από μια μεγάλη ποικιλία βιομορίων, τα οποία μεσολαβούν σε διαφορετικά ευεργετικά αποτελέσματα για την υγεία του ξενιστή-στόχου. Η ικανότητα αυτών των μορίων να ασκούν ευεργετική δράση μπορεί να ρυθμίζεται μέσω πολλών διαφορετικών μηχανισμών, οι οποίοι μπορεί να λειτουργούν μεμονωμένα ή συνδυαστικά. Επειδή τα μεταβιοτικά είναι μη ζωντανά, αυτές οι βιοδραστικές ουσίες πρέπει να έχουν εκκριθεί, ζυμωθεί και συντεθεί από ζωντανούς μικροοργανισμούς πριν από την αδρανοποίησή τους, και μάλιστα σε επαρκείς ποσότητες ώστε να προκαλέσουν ευνοϊκό αποτέλεσμα. Στο πλαίσιο αυτό, η ISAPP εξετάζει τους πιθανούς μηχανισμούς που θα μπορούσαν να ενισχύσουν την αποτελεσματικότητα των μεταβιοτικών. Συνολικά, αναφέρονται πέντε βασικοί μηχανισμοί δράσης, όπως παρουσιάζονται στο Σχήμα 1.

Σχ. 1. Προτεινόμενοι μηχανισμοί δράσης των μεταβιοτικών και ενδεικτικά μόρια-εκτελεστές

Σύμφωνα με τη σύγχρονη επιστημονική προσέγγιση, προτείνονται πέντε βασικοί μηχανισμοί δράσης των μεταβιοτικών:

  1. Τροποποίηση (ρύθμιση) της ενδογενούς (resident) μικροβιότας

  2. Βελτίωση των λειτουργιών του επιθηλιακού φραγμού

  3. Ρύθμιση των τοπικών και συστηματικών ανοσολογικών αποκρίσεων

  4. Ρύθμιση των συστηματικών μεταβολικών αντιδράσεων

  5. Συστηματική σηματοδότηση μέσω του νευρικού συστήματος

Στο σχήμα παρουσιάζονται ενδεικτικά παραδείγματα μικροβιακών μορίων-εκτελεστών, τα οποία μεσολαβούν στους παραπάνω μηχανισμούς (μη εξαντλητικός κατάλογος).


Επιστημονική επιβεβαίωση από την ISAPP

Με άλλα λόγια, η International Scientific Association for Probiotics and Prebiotics (ISAPP) επιβεβαιώνει κατηγορηματικά ότι τα αποτελεσματικά μεταβιοτικά:

  • τροποποιούν τη resident μικροβιότα,

  • ρυθμίζουν τις συστηματικές μεταβολικές διεργασίες,

  • επηρεάζουν τόσο τις τοπικές όσο και τις συστηματικές ανοσολογικές αποκρίσεις,

  • βελτιώνουν τη λειτουργία του επιθηλιακού φραγμού,

  • και αλληλεπιδρούν συστηματικά με το νευρικό σύστημα του ανθρώπινου οργανισμού.

Αυτό αποτελεί αδιαμφισβήτητη αναγνώριση από τη διεθνή επιστημονική κοινότητα των μοναδικών και πολυεπίπεδων ιδιοτήτων των μεταβιοτικών.

Δηλαδή, η ISAPP επιβεβαιώνει безусловно ότι τα αποτελεσματικά μεταβιοτικά ρυθμίζουν τη μόνιμη μικροβιότα και τις συστηματικές μεταβολικές αντιδράσεις, καθώς και τις τοπικές και συστηματικές ανοσολογικές αποκρίσεις, βελτιώνουν τις λειτουργίες του επιθηλιακού φραγμού και αλληλεπιδρούν συστηματικά με το νευρικό σύστημα στο ανθρώπινο σώμα. Αυτό αποτελεί αδιαμφισβήτητη αναγνώριση από τη διεθνή επιστημονική κοινότητα για τις μοναδικές ιδιότητες των μεταβιοτικών.

Μεταβιοτικό για ενήλικες και παιδιά

Μεταβιοτικό για ενήλικες και παιδιά

Μεταβιοτικό για βρέφη από 0 έως 3 ετών

Μεταβιοτικό για βρέφη από 0 έως 3 ετών

Start typing to see posts you are looking for.